Bronregel: de onderbreking is betaalde arbeidstijd

Artikel 4:8 van de Arbeidstijdenwet geeft een werknemer die haar werkgever heeft geïnformeerd gedurende de eerste negen levensmaanden van het kind het recht de arbeid te onderbreken om borstvoeding te geven of te kolven. De werkgever biedt de gelegenheid en stelt waar nodig een geschikte, af te sluiten besloten ruimte beschikbaar.

De onderbrekingen vinden zo vaak en zo lang plaats als nodig, samen tot maximaal een vierde van de arbeidstijd per dienst. De werknemer bepaalt tijdstip en duur na overleg met de werkgever. De wet behandelt deze onderbrekingen als arbeidstijd waarover het naar tijdruimte vastgestelde loon doorloopt.

Vertaal de vaste-werkplekregel naar mobiele inzet

Arboportaal licht toe dat een kolfruimte van binnen afsluitbaar en hygiënisch moet zijn en voldoende privacy, rust en een passende temperatuur moet bieden. Een auto of invalidentoilet voldoet volgens die uitleg niet. Ontbreekt een geschikte ruimte, dan moet de werkgever een andere oplossing organiseren; ook noodzakelijke reistijd naar huis en terug wordt daar als betaalde werktijd beschreven.

Voor kraamzorg betekent dit dat de planner niet kan volstaan met ‘kolven tussen twee gezinnen’. Leg per route vast welke geschikte plek werkelijk toegankelijk is, welke sleutel of aanmelding nodig is en hoeveel tijd de verplaatsing kost. Gebruik de woning van een kraamgezin alleen na een vrijwillige, concrete afspraak die privacy en hygiëne daadwerkelijk mogelijk maakt; maak het gezin niet verantwoordelijk voor het werkgeversproces.

Plan vanuit de hele dienst, niet alleen vanuit zorgtijd

Reserveer de onderbrekingen, reistijd en opstarttijd voordat bezoeken definitief worden toegekend. Controleer daarna of de totale inzet nog uitvoerbaar is, inclusief overdracht en bereikbaarheid. Een dicht rooster waarin de kolftijd alleen administratief is toegevoegd, schuift de druk door naar de medewerker of het volgende gezin.

Spreek met de medewerker een werkbare bandbreedte af en maak duidelijk hoe zij op de dag zelf kan bijstellen. Het wettelijke uitgangspunt is zo vaak en zo lang als nodig binnen het maximum; één centraal gekozen tijdstip voor iedereen past daar niet vanzelf bij.

  • Markeer kolftijd als betaalde arbeidstijd in het rooster.
  • Neem noodzakelijke verplaatsing op in de routecapaciteit.
  • Controleer vooraf toegang, privacy, hygiëne en koelmogelijkheid.
  • Geef de planner een vervangingsroute bij uitloop of onverwachte zorg.

Beperk gezondheidsinformatie tot wat planning nodig heeft

Voor de planning is nodig dat het recht wordt toegepast, wanneer ruimte moet worden gereserveerd en welke routeafspraak geldt. Details over voeding, productie of medische omstandigheden horen niet standaard in het rooster of een brede teamnotitie. Laat een persoonlijke vraag zo nodig via de bedrijfsarts of arbodienst lopen.

Gebruik neutrale roostercodes en beperk toegang tot de medewerker, planner en leidinggevende die de afspraak uitvoeren. Informeer een kraamgezin alleen over een praktisch bezoekmoment of een afgesproken ruimte, niet over persoonlijke informatie die daarvoor niet nodig is.

Maak wijzigingen en beëindiging voorspelbaar

Plan een kort evaluatiemoment wanneer routes, dienstlengte of behoefte veranderen. Pas het rooster vanaf een afgesproken datum aan en controleer of de geregistreerde arbeidstijd overeenkomt met de uitvoering. Laat gemiste onderbrekingen niet verdwijnen als informele tijdschuld van de medewerker.

Het specifieke recht uit artikel 4:8 loopt tot en met de eerste negen levensmaanden van het kind. Beëindig de roostercode daarom niet stilzwijgend: bespreek tijdig wat eindigt en of er daarna nog andere arbeidsomstandigheden of persoonlijke afspraken moeten worden beoordeeld.

  • Leg startdatum, verwachte einddatum en contactpersoon vast.
  • Controleer de werkelijke tijdregistratie zonder inhoudelijke gezondheidsdetails.
  • Herzie de route bij locatie- of dienstwijziging.
  • Sluit de afspraak bewust af na overleg met de medewerker.

Grens van deze werkgeverscheck

Deze publicatie vertaalt de wettelijke onderbreking en overheidsuitleg naar mobiele kraamzorgplanning. Zij bepaalt geen individuele medische noodzaak en vervangt geen RI&E, bedrijfsartsadvies, cao-afspraak of beoordeling van een concrete werkplek. Houd de actuele wet en de feitelijke omstandigheden leidend.

Bronnen

Bronnen voor het laatst gecontroleerd op 11 september 2026.