Vertaal het RIVM-advies naar één inzetroute
De LCI-richtlijn van het RIVM noemt voor iemand met een terugkerende koortslip die in de geboorte of neonatale periode intensief met een kind omgaat drie maatregelen: voorkom direct contact tussen de laesie en het kind, was de handen goed vóór de verzorging en bedek de laesie tijdens de verzorging met een mondmasker totdat de laesie is ingedroogd. De publieksinformatie voor zwangerschap en kraamtijd noemt voor kraamverzorgenden daarnaast handschoenen en goede hygiëne.
Maak hiervan een vooraf vastgesteld proces. De medewerker meldt een actieve of beginnende laesie vóór de inzet aan de aangewezen planner of leidinggevende. Die controleert met de inhoudelijk verantwoordelijke welke zorgmomenten gepland zijn, of de maatregelen uitvoerbaar zijn en of aanvullende instructie nodig is. Laat de medewerker het inzetbesluit niet alleen nemen.
Maak de taakafspraak concreter dan ‘extra voorzichtig’
Beschrijf per inzet welke handelingen direct contact met het gezicht van de pasgeborene kunnen veroorzaken en hoe dat contact wordt voorkomen. Neem in ieder geval geen zoenen of ander contact tussen laesie en kind op in de zorg, vervang het masker volgens de geldende instructie en voer handhygiëne uit vóór iedere verzorging en na aanraken van gezicht of masker.
Bepaal voor handschoenen welke handelingen ze volgens het hygiënebeleid vragen. Handschoenen vervangen handhygiëne niet en mogen geen algemene barrière worden waardoor hetzelfde paar bij meerdere handelingen wordt gebruikt. Zorg dat geschikte maskers en handschoenen vóór vertrek beschikbaar zijn en niet pas bij het gezin hoeven te worden gezocht.
Beoordeel afwijkende situaties afzonderlijk
De LCI-richtlijn zegt dat algemene wering van personen met herpes labialis vanuit volksgezondheidsperspectief niet zinvol is. Dat is geen opdracht om iedere inzet ongewijzigd door te laten gaan. Bij een laesie aan een hand of vinger noemt het RIVM een andere risicosituatie en wordt verzorging van neonaten door sommige experts afgeraden. Ook wanneer een masker niet goed kan worden gedragen of direct contact niet betrouwbaar kan worden voorkomen, is een nieuw inhoudelijk inzetbesluit nodig.
Laat zulke situaties beoordelen door de daarvoor aangewezen deskundige of zorginhoudelijk verantwoordelijke en organiseer zo nodig andere taken of vervanging. Leg vast welke praktische beperking tot die keuze leidde. Dit artikel stelt geen individuele diagnose en bepaalt niet of een medewerker arbeidsgeschikt is; de concrete medische beoordeling hoort bij de bevoegde zorg- of arboprofessional.
Informeer het gezin functioneel en zorgvuldig
Het gezin moet weten welke infectiepreventiemaatregelen tijdens de zorg gelden en bij wie het terechtkan met vragen. Deel daarvoor alleen noodzakelijke informatie. Een planner hoeft geen uitgebreide medische voorgeschiedenis van de medewerker in het roosterdossier te zetten en collega’s hoeven geen diagnosebericht in een groepsapp te ontvangen.
Gebruik een functionele planningsnotitie, bijvoorbeeld dat voor deze inzet een mondmasker, strikte handhygiëne en de vastgelegde taakafspraak gelden. Bewaar eventuele medische informatie in het daarvoor bevoegde proces. Daarmee blijft continuïteit organiseerbaar zonder gezondheidsgegevens onnodig te verspreiden.
Sluit pas af na overdracht en evaluatie
Geef bij een wisseling van dienst alleen de noodzakelijke infectiepreventieafspraak door en controleer of materiaal beschikbaar blijft. Spreek af wie beoordeelt wanneer de specifieke maatregel kan eindigen; de LCI-richtlijn koppelt het afdekken met een mondmasker aan het moment waarop de laesie is ingedroogd.
Evalueer incidenten zoals onverwacht direct contact, een beschadigd masker of een ontbrekende voorraad via de bestaande kwaliteitsroute. Leg feitelijk vast wat gebeurde, welke maatregelen direct zijn genomen en wie vervolgadvies gaf. Gebruik de uitkomst om voorraad, instructie en bereikbaarheid te verbeteren.
- Laat een actieve of beginnende koortslip vóór de inzet melden.
- Leg per inzet vast hoe direct contact wordt voorkomen.
- Borg mondmasker, handhygiëne en zo nodig handschoenen volgens het hygiënebeleid.
- Escalereer bij handlaesies, onuitvoerbare maatregelen of andere afwijkende omstandigheden.
- Deel alleen noodzakelijke informatie met gezin, planning en collega’s.
- Evalueer een blootstellingsincident en herstel de onderliggende procesfout.
Grens van deze werkgeverscheck
Deze werkgeverscheck vertaalt landelijke infectiepreventie-informatie naar een organisatieproces. Zij vervangt geen individuele medische beoordeling, lokale hygiënerichtlijn of advies bij een concrete blootstelling. Stem het protocol af met de inhoudelijk verantwoordelijke en de relevante deskundigheid en houd de actuele RIVM-richtlijn leidend.
Bronnen
- RIVM, LCI-richtlijn Herpessimplexvirusinfecties (opent in een nieuw venster)
- RIVM, herpes labialis en zwangerschap (opent in een nieuw venster)
Bronnen voor het laatst gecontroleerd op 4 september 2026.