Norm en bron: beoordeel het risico voor de medewerker
Arboportaal beschrijft de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) als basis van het arbobeleid. De werkgever brengt arbeidsrisico's in kaart en maakt een plan van aanpak voor maatregelen. Een werkplek in een privéwoning valt niet buiten de aandacht voor veilig werken omdat de werkgever het huis niet bezit. De precieze maatregel volgt uit het concrete risico en de werkzaamheden.
De Arbocatalogus VVT noemt dierenbeten expliciet. Als huisdieren een risico vormen voor thuiszorgmedewerkers, adviseert die catalogus afspraken over omgang met de dieren in de leveringsvoorwaarden en instructies voor medewerkers. De cao Kraamzorg 2024–2026 verwijst in de arbobijlage naar de Arbocatalogus VVT voor richtlijnen. Dat maakt dit een relevante sectorbron, maar de catalogus schrijft geen uniforme maatregel voor iedere hond voor. Beoordeel het concrete risico en maak de gekozen afspraak uitvoerbaar.
Praktijkkeuze: bespreek een hond al bij de voorbereiding
Vraag bij de voorbereiding of er een hond aanwezig is en of de kraamverzorgende tijdens haar werk in dezelfde ruimte moet zijn. Bespreek met het gezin welke oplossing haalbaar is, bijvoorbeeld de hond in een andere kamer houden tijdens aankomst, zorgmomenten en verplaatsingen door het huis. Leg de afspraak vast in de daarvoor bestemde werk- of leveringsinformatie en geef haar vóór de eerste dienst door aan de medewerker.
Maak niet van elk huisdier automatisch een incident of van elke geruststelling door het gezin een voldoende beheersmaatregel. Het gaat om de feitelijke situatie: kan de medewerker de ruimte betreden, bewegen en werken zonder onnodig risico? Betrek de medewerker bij de beoordeling. Leg alleen gegevens vast die nodig zijn voor veilige inzet, niet een breed oordeel over het gezin.
Praktijkkeuze: geef de medewerker een duidelijke stop- en contactroute
Spreek af wie bereikbaar is wanneer de hond toch losloopt, de afgesproken scheiding niet mogelijk blijkt of de medewerker zich bedreigd voelt. De medewerker moet de situatie direct kunnen melden en zich eerst in veiligheid kunnen brengen. Laat een leidinggevende of aangewezen verantwoordelijke met het gezin een nieuwe werkafspraak maken en bepalen of en hoe de zorg veilig kan worden voortgezet. Een planner kan een tekort signaleren, maar hoeft het veiligheidsrisico niet alleen te beoordelen.
Beschrijf ook wat na een beet of dreigend incident gebeurt: veiligheid herstellen, zo nodig passende medische hulp regelen, het voorval via de bestaande incidentroute melden en vóór hervatting de maatregel herbeoordelen. Dit zijn organisatorische stappen; de medische beoordeling en eventuele formele meldplichten hangen van de concrete situatie af. Beloof geen vaste hervattingstijd wanneer de veiligheid nog niet is vastgesteld.
Duiding: zorgcontinuïteit vraagt een veilige oplossing
Een kraamzorgorganisatie wil de afgesproken zorg kunnen leveren. Dat maakt een onveilige werkplek niet vanzelf aanvaardbaar. Breng bij een probleem de zorginhoudelijke en personele gevolgen apart in beeld: wie overlegt met het gezin, welke zorg is tijdkritisch, welke alternatieve inzet is mogelijk en wie bevestigt de nieuwe afspraak aan de medewerker?
Kijk na de eerste dienst of de afspraak in de praktijk werkte. Was de hond daadwerkelijk afgescheiden op de momenten die waren afgesproken? Kon de medewerker zonder omweg contact krijgen met de organisatie? Pas de werkafspraak aan wanneer het antwoord nee is. Maak van één incident geen algemene regel over alle gezinnen met honden; gebruik terugkerende meldingen wel om de eigen RI&E en instructie te verbeteren.
Werkgeverscheck voor de start
Een korte, controleerbare afspraak helpt het gezin, de medewerker en de planning om hetzelfde te verwachten.
- Is de aanwezigheid van een hond en de feitelijke werksituatie besproken?
- Is een concrete en haalbare scheidings- of veiligheidsafspraak met het gezin gemaakt?
- Kent de medewerker de afspraak vóór aankomst en kan zij een probleem direct melden?
- Is duidelijk wie bij afwijking beslist over veilige voortzetting en vervanging?
- Wordt na een incident of mislukte afspraak de maatregel vóór de volgende inzet herbeoordeeld?
Bronnen
- Arboportaal — Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) (opent in een nieuw venster)
- Arbocatalogus VVT — Beleidstips over bescherming tegen dierenbeten (printbare versie) (opent in een nieuw venster)
- Cao Kraamzorg 2024–2026 — veilige werkomgeving en arbobijlage (opent in een nieuw venster)
Bronnen voor het laatst gecontroleerd op 2 oktober 2026.